اکسولوتل سمندر آبزی_(راهنمایی دقیق:مراقبت ،رژیم غذایی ،پرورش)
اکسولوتل (Axolotl)
یک گونه سمندر آبزی است که به دلیل ویژگیهای منحصر به فرد خود، از جمله توانایی بازسازی اندامها، بسیار مورد توجه قرار گرفته است. این موجود جذاب، علاوه بر ظاهر خاص خود، در دنیای تحقیقاتی نیز اهمیت زیادی دارد. در ادامه، تمام نکات کلیدی درباره اکسولوتل آورده شده است:
2. زیستگاه طبیعی:
- اکسولوتلها بومی دریاچههای چالکو و اکسوسکو در نزدیکی مکزیکوسیتی، مکزیک هستند.
- این موجودات به طور طبیعی در آبهای شیرین، آرام و با دمای نسبتاً خنک زندگی میکنند.
- در حال حاضر، جمعیت طبیعی آنها به دلیل آلودگی آب، از بین رفتن زیستگاهها و حضور گونههای غیر بومی در معرض تهدید قرار دارد.
1. نام علمی و طبقهبندی:
- نام علمی: Ambystoma mexicanum
- خانواده: Ambystomatidae
- کلاس: Amphibia (دوزیستان)
- راسته: Urodela (سمندرها)
3. ویژگیهای ظاهری:
- اندازه: طول اکسولوتلها معمولاً بین ۱۵ تا ۳۰ سانتیمتر است، اما برخی از آنها میتوانند تا ۴۰ سانتیمتر هم رشد کنند.
- رنگ: معمولاً در رنگهای سفید، صورتی یا خاکی یافت میشوند. نوع وحشی آنها بیشتر رنگ تیرهتری دارند (سایههایی از قهوهای و خاکی).
- (Branchiae): یکی از ویژگیهای برجسته این موجودات، خارهای صورتی یا قرمز رنگی است که در اطراف سر آنها قرار دارند. این ساختارها به آنها کمک میکنند تا اکسیژن را از آب جذب کنند.
- صورت: اکسولوتلها به دلیل ظاهر “انساننما” و لبخند مانند خود مشهور هستند که جذابیت زیادی برای علاقهمندان به حیوانات ایجاد میکند.
4. توانایی بازسازی اندامها:
- اکسولوتلها به خاطر توانایی شگفتانگیز خود در بازسازی اندامها شناخته شدهاند. این موجودات قادرند دستها، پاها، قلب، کبد، چشمها و حتی بخشهایی از مغز خود را بازسازی کنند.
- این ویژگی به دلیل توانایی ترمیم بافتهای آسیبدیده و ایجاد سلولهای جدید است که این موضوع باعث شده که اکسولوتلها در تحقیقات علمی مورد توجه ویژهای قرار گیرند.
- این توانایی به عنوان یک مدل تحقیقاتی در زمینه پزشکی و ترمیم بافتها مورد استفاده قرار میگیرد.
5. تغذیه:
- اکسولوتلها گوشتخوار هستند و بیشتر از کرمها، حلزونها، حشرات کوچک و ماهیان کوچک تغذیه میکنند.
- در آکواریومها معمولاً از غذاهای خشک مخصوص اکسولوتل، گوشتهای خرد شده (مانند مرغ یا ماهی) یا غذاهای زنده (مثل کرمها) استفاده میشود.
- آنها به خوردن غذاهایی که روی بستر آکواریوم قرار میگیرند، عادت دارند و اغلب به جستجو برای غذا در بستر میپردازند.
6. تولید مثل:
- اکسولوتلها تخمگذار هستند و میتوانند هزاران تخم را در یک دوره تولید مثل بگذارند.
- تخمها به تدریج به لارو تبدیل میشوند، که در مراحل اولیه از طریق آرامها (خارهای اطراف سر) اکسیژن جذب میکنند.
- این تخمها معمولاً بعد از ۲ تا ۳ هفته تبدیل به لارو میشوند و در نهایت به شکل بالغ و کامل رشد میکنند.
- جفتگیری در اکسولوتلها معمولاً به شکل جفتگیری بیولوژیکی رخ میدهد، جایی که یک نر اسپرم را به ماده منتقل میکند و تخمگذاری اتفاق میافتد.
7. رفتار:
- اکسولوتلها موجوداتی آرام و غیرتهاجمی هستند که در شرایط مختلف، به خصوص در آکواریومهای خانگی، به خوبی با دیگر موجودات آبزی کنار میآیند.
- آنها معمولاً بیشتر در کف آکواریوم یا در بستر آب شنا میکنند و ممکن است در برخی شرایط به جستجو برای غذا بپردازند.
- این موجودات به تنهایی یا در گروههای کوچک نگهداری میشوند، اما بهتر است از نگهداری بیش از یک اکسولوتل در آکواریومهای کوچک خودداری کرد، زیرا ممکن است با یکدیگر به رقابت بپردازند.
نگهداری در آکواریوم
اکسولوتلها برای نگهداری به آب سرد و تمیز نیاز دارند. دمای ایدهآل برای نگهداری این موجودات ۲۰-۲۲ درجه سانتیگراد است. دماهای بالاتر از ۲۴ درجه سانتیگراد برای آنها مضر است.
pH مناسب برای آب آکواریوم باید در محدوده ۶.۵ تا ۷.۵ باشد.
آب آکواریوم باید جریان ملایم داشته باشد تا فشار اضافی بر اکسولوتلها وارد نشود.
از آنجا که اکسولوتلها حساس به تغییرات محیطی هستند، باید به کیفیت آب و شفافیت آن توجه ویژهای داشته باشید.
نکات مراقبتی و بهداشتی
اکسولوتلها به مراقبتهای خاص نیاز دارند؛ از جمله شرایط مناسب آب، دمای پایدار، غذای مناسب و فضای کافی.
برای جلوگیری از بیماریها و عفونتها، باید آب آکواریوم مرتباً تعویض و فیلتر شود.
اکسولوتلها باید از هر گونه مواد شیمیایی یا داروهای سمی دور نگه داشته شوند.
شرایط آکواریوم:
- اندازه آکواریوم: حداقل 40 لیتر آب برای هر اکسولوتل توصیه میشود. آکواریوم باید فضای کافی برای حرکت و شنا داشته باشد.
- دمای آب: دمای ایدهآل بین ۲۰-۲۲ درجه سانتیگراد است. دماهای بالاتر از ۲۴ درجه استرسزا و مضر هستند.
- از بخاری آکواریوم استفاده نکنید، اما در صورت گرم بودن هوا، سیستم خنککننده یا یخزدهی مخصوص به کار ببرید.
- pH آب: محدوده مناسب pH بین ۶.۵ تا ۷.۵ است.
- فیلتر: از فیلترهای کمجریان استفاده کنید. جریان شدید آب باعث استرس در اکسولوتل میشود.
- بستر آکواریوم: شن نرم یا ماسه مناسب است. از بسترهای درشت مانند سنگریزه که ممکن است بلعیده شوند، خودداری کنید.
- نور: اکسولوتلها به نور حساساند. نور آکواریوم باید ملایم باشد و محیط باید بخشهایی سایهدار برای استراحت آنها فراهم کند.
کیفیت آب:
- تعویض آب: هفتهای یکبار حدود ۲۰-۳۰٪ از آب آکواریوم را تعویض کنید.
- شرایط آب: اطمینان حاصل کنید که کلر موجود در آب حذف شده باشد. از تصفیهکنندههای مخصوص آکواریوم استفاده کنید.
- اکسیژن: سطح اکسیژن آب باید بالا باشد. در صورت نیاز از پمپ هوا استفاده کنید.
همزیستی با سایر موجودات:
- اکسولوتلها بهتر است به تنهایی یا با همنوعان خود نگهداری شوند. از قرار دادن ماهیهایی که میتوانند به خارهای اطراف سر (Branchiae) آسیب برسانند، خودداری کنید.
رژیم غذایی اکسولوتل
اکسولوتلها گوشتخوار هستند و تغذیه صحیح و متعادل نقش مهمی در سلامتی و رشد آنها دارد.
غذاهای مناسب:
- غذاهای زنده: کرمهای خاکی، کرم خونی، دافنی، آرتمیا، و ماهیان کوچک.
- غذاهای منجمد: کرمهای خونی یا سایر موجودات آبزی منجمد (قبل از تغذیه، یخ آنها را آب کنید).
- غذاهای آماده: پلتهای مخصوص اکسولوتل که حاوی پروتئین بالا و مواد مغذی لازم هستند.
- تکههای کوچک دل میکس شده
روش تغذیه:
- تعداد وعدهها:
- اکسولوتلهای جوان: روزانه ۱-۲ بار تغذیه.
- اکسولوتلهای بالغ: هر ۲-۳ روز یکبار تغذیه کافی است.
- غذا را در نزدیکی دهان اکسولوتل قرار دهید. آنها از حس بویایی قوی برای یافتن غذا استفاده میکنند.
- از دادن غذاهای چرب، شیرین یا پرچرب خودداری کنید.
توجه:
- هر غذایی که خورده نمیشود، پس از چند ساعت از آکواریوم خارج کنید تا از آلودگی آب جلوگیری شود.
پرورش اکسولوتل
اکسولوتلها در شرایط مناسب به راحتی تولید مثل میکنند، اما این فرآیند نیازمند دانش و دقت است.
تشخیص جنسیت:
- اکسولوتلهای نر: دارای برآمدگیهای قابل مشاهده در ناحیه کلواک (نزدیک دم) هستند.
- اکسولوتلهای ماده: شکمی پهنتر و بدون برآمدگی کلواک دارند.
شرایط تولید مثل:
- دمای آب: برای تحریک جفتگیری، دمای آب را به مدت چند روز به ۱۸-۲۰ درجه سانتیگراد کاهش دهید.
- رژیم غذایی: تغذیه مناسب با پروتئین بالا (کرمهای زنده و غذاهای تقویتی) قبل از جفتگیری ضروری است.
- محیط: آکواریوم باید فضای مناسب و آرامی برای جفتگیری داشته باشد. وجود گیاهان آبزی یا مکانهایی برای تخمگذاری لازم است.
فرآیند جفتگیری:
- اکسولوتل نر اسپرمافور (کپسول اسپرم) را روی سطح آکواریوم قرار میدهد و ماده آن را دریافت میکند.
- پس از جفتگیری، ماده حدود ۴۰۰ تا ۱۰۰۰ تخم میگذارد.
نگهداری تخمها:
- تخمها را به یک آکواریوم جداگانه منتقل کنید تا از خورده شدن توسط والدین جلوگیری شود.
- دمای آب را در محدوده ۲۰ درجه سانتیگراد نگه دارید.
- تخمها ظرف ۲-۳ هفته باز شده و تبدیل به لارو میشوند.
تغذیه لاروها:
- در ابتدا، لاروها از کیسه زرده خود تغذیه میکنند.
- پس از ۲-۳ روز، تغذیه با آرتمیا زنده یا دافنی آغاز میشود.
- لاروها باید به طور مرتب به آکواریومهای بزرگتر منتقل شوند تا از ازدحام و رقابت برای غذا جلوگیری شود.
نکات مهم:
- رشد: اکسولوتلها در ماههای اولیه رشد سریعی دارند و نیاز به تغذیه مناسب دارند.
- جداسازی: در صورت مشاهده هرگونه رفتار تهاجمی یا صدمه به لاروها، آنها را جدا کنید.
- کنترل کیفیت آب: کیفیت آب برای تخمها و لاروها باید به دقت کنترل شود
جمعبندی:
نگهداری از اکسولوتل به دقت در کیفیت آب، تغذیه مناسب و محیطی آرام نیاز دارد. آنها موجوداتی آرام و جذاب هستند که با کمی دانش و تلاش میتوانند در آکواریومهای خانگی به خوبی نگهداری شوند. پرورش آنها برای علاقهمندان باتجربه امکانپذیر است و نیازمند صبر و رعایت اصول خاصی است.
